Ga naar de inhoud
cropped-DGVHoegaarden-logo-1181x1181-1.png

Degazetvanhoegaarden.be
De Gazet van Hoegaarden, Outgaarden en Meldert Regio Tienen

Met medewerking van

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN IN HOEGAARDEN (1976 – 1982)

ROGER KERRIJN WORDT BURGEMEESTER: CVP MET ABSOLUTE MEERDERHEID EN HUON ZET HOEGAARDEN IN BEWEGING

HOEGAARDEN – We eindigen de vorig bijdrage met de verkiezingen van 1976, na de gemeentefusie, waarbij de CVP plots naar 10 zetels op 17 schoot en de absolute meerderheid behaalde. Absolute meerderheid die sindsdien in Hoegaarden voortduurt. In de vorige legislatuur had het bestuur zich bezig gehouden met het verzet tegen de fusies en vooral voor het behoud van Groot Overlaar en Nieuw Overlaar. Dat deel ging onherroepelijk naar Tienen, maar Hoxem was nu volledig bij Hoegaarden. Tijdens deze legislatuur zouden de gemoederen de hoogte inschieten, vooral door de dubbele viering van 1000 jaar Hoegaarden. Frans Huon voerde het culturele beleid om Hoegaarden naar een hoger niveau te tillen, maar zou daar in 1982 niet voor beloond worden, omdat hij o.a. verantwoordelijk werd gesteld voor de wateroverlast.

Roger Kerrijn en Frans Huon

Op 10 oktober 1976 moesten er 17 raadsleden verkozen worden en de CVP haalde de absolute meerderheid. De PVV behield slechts vijf zetels, terwijl de SP de twee zetels uit 1970 behield. De raadsleden voor de CVP: Roger Kerrijn (1462), Cyriel Vandermolen (544), Frans Huon (639), Albert Rimanque (406), Ferdinand Hardiquest (334), Raymond Decoster (625), Georges Gilis (420) en Marie Claire Monette (418) uit Hoegaarden, Roger Rosseels (344) uit Meldert en Jozef Michel (379) uit Outgaarden. Voor de PVV werden verkozen: Willy Boffé (524), Jacques Delmulle (474), Paul Hermans (387), Freddy Mannaerts (316) en Omer Huts (310). Voor de BSP waren dat Jef Ausloos (182) en Clément Reviers (239).

EERSTE VROUW

Meestal wordt Marie-Claire Monette als eerste vrouwelijke verkozene aangeduid, in 1976, maar Jeanne Loddewyckx deed het haar al voor in 1946. In dat jaar werd Michel Giroulle tot burgemeester verkozen en André Hettich tot 1ste schepen. De liberalen hadden 7 zetels, de katholieken 3 en de socialisten 1. Bij de katholieken haalde Jeanne Loddewyckx, de vertegenwoordigster van de vrouwenorganisaties de meeste voorkeurstemmen, maar ze gaf haar ontslag en zou uiteindelijk nooit zetelen. August Kinnaer kwam in haar plaats in de raad. In de geschiedenisboeken wordt Jeanne Loddewyckx nauwelijks vermeld. Waarom ze haar plaats afstond is niet duidelijk, vermoedelijk onder politieke druk van de mannen.

Marie-Claire Monette en Suzanne Swellen

Jeanne Loddewijckx werd dus nooit gemeenteraadslid, dus is Marie-Claire Monette die in 1976 verkozen werd bij de CVP, het eerste raadslid dat ging zetelen in 1977. Bij de socialisten werd Germaine Fumier het eerste vrouwelijke gemeenteraadslid in 1983, bij de liberalen was dat Sabine Paenhuysen, einde 1983. In 1983 kwam er voor het eerst een vrouw in het College. Suzanne Swellen werd de eerste vrouwelijke schepen van Hoegaarden. Het eerste vrouwelijke gemeenteraadslid voor N-VA, zelfs hun eerste raadslid tout court,  werd Liselore Fuchs in 2013.

NA DE FUSIE

Als grens tussen Hoegaarden en Tienen werd bij de grote fusie van 1 januari 1977 de E5 genomen. Hierdoor verkreeg Hoegaarden kleine delen van Kumtich (Hoxem), Oorbeek, Bost en Goetsenhoven. Hoegaarden kreeg er ook Outgaarden en Meldert bij. Het vroegere Outgaarden werd vergroot met een stukje Goetsenhoven tot aan de E5.

De zetel van de nieuwe entiteit “Hoegaarden”, werd het gemeentehuis van Hoegaarden. Jules Cipers, in dienst zijnde gemeentesecretaris van Hoegaarden, werd door de voltallige raad aangewezen als de nieuwe voorlopige en later ook definitieve secretaris van Hoegaarden. De nieuwe entiteit Hoegaarden telde exact 5625 inwoners op 1 januari 1977.

De nieuwe fusiegemeente

Door de samenvoeging van gemeenten hadden sommige straten in Hoegaarden, Outgaarden en Meldert, dezelfde naam. Er kwamen naamwijzigingen: Klein Overlaar werd uitgebreid tot aan de E5. De straat naar het voormalige Newform werd Reugelstraat de Langegrachtstraat, kreeg een aparte naam. De benaming ‘Oorbeeksesteenweg’ en ‘Pastorijstraat’ van Hoxem,voorheen Kumtich, vielen weg en werden vervangen door Sint-Jansstraat. De buurtweg 28 werd Ridderstraat genoemd, de buurtweg 29 Bronstraat, buurtweg 51 Turfstraat, en buurtweg 30 Persstraat. Tot daarvoor was alles in de wijk Hoxem, gewoon onder Hoxem genummerd, maar in de volksmond hadden de straten al een specifieke benaming. In Outgaarden kreeg men volgende wijzigingen: de Tiensestraat werd Bostsestraat, de Charleroisteenweg werd Altenaken, en de Hoegaardenstraat werd Sint-Niklaasstraat. In Meldert werd de Kerkstraat Sint-Ermelindisstraat, de Tiensestraat werd Waversesteenweg en de Houtemsestraat werd Tramstraat.

Volgende OCMW-raadsleden werden ver kozen: Jean Tritsmans, René Machiels, André Mathei, André Fillé, Jean Willemaers, Ciska Van Esch, Georges Steenwinckels, Georges Gilis, en Vital Nijs. De nieuwe gemeenteraad was sinds 1 januari 1977 geïnstalleerd, maar op 26 april zou bij de CVP Georges Gilis, die naar het OCMW ging, de plaats ruimen voor Constant Henskens. Georges Gilis werd de eerste OCMW-voorzitter van Hoegaarden. De oude COO-commissie was vervangen door het OCMW, of Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn.

PVV gemeenteraadslid Freddy Mannaerts stelde in januari dat Hoegaarden een autostrade-gemeente geworden was. Hij stelde daarom voor de belangrijkste pieken in Hoegaarden, zoals o.a. de Sint-Gorgonius kerk, te verlichten, om de aandacht erop te vestigen.

 

De liberalen in 1976: Jacques Delmulle, Paul Hermans, Willy Boffé, Freddy Mannaerts, Gaston Hendrickx en Maurice Collart

Burgemeester Kerrijn kon zich niet akkoord verklaren met de visie van  Mannaerts en wimpelde het voorstel af. “Op de E5 wordt 120 km per uur gereden en de mensen hebben niet de tijd om naar verlichte kerktorens te kijken”, aldus de burgemeester. De burgemeester zag ook de noodzaak van de verlichting niet in omdat men bij het vallen van de avond nog weinig mensen op straat tegenkwam.

100 JAAR EN 1000 JAAR GELEDEN

Net 100 jaar geleden in april 1877 werd de liberale meerderheid de vorige keer gebroken. Leopold Lodewyckx (katholiek) werd tot burgemeester uitgeroepen, nadat Louis Alexandre Putzeys zijn ontslag als burgemeester gegeven had, na politieke troebelen. Het katholieke bewind zou 19 jaar duren, met weliswaar 11 jaar daarvan een liberale meerderheid. In maart 1896 werd Arthur Putzeys burgemeester en kon zo de nederlaag van zijn vader in 1877 wreken. Lees dit verhaal hier. Die liberale meerderheid zou duren tot 1970.

De ploeg van Roger Kerrijn in 1976

Op 9 juli 1977 kondigde Hubert Van Nerum officieel aan dat het museum in 1980 op luisterrijke wijze het 1000-jarig bestaan van Hoegaarden zou vieren. De Studie- en Navorsingscommissie van museum ’t Nieuwhuys, kondigde dit al aan in juni, aan de hand van een Codicil uit het archief der V Geslachten. ‘Hoegaarden bestaat in het jaar 1980 duizend jaar’. Amper acht dagen later werd die bekendmaking weerlegd met de verklaring dat “Hoegaarden niet in 1980, maar wel in 1981, duizend jaar zou bestaan”, van uit het gemeentebestuur. Dit zou uitgroeien tot een dubbele viering en een incident, waarbij het museum ’t Nieuwhuys in ongenade zou vallen bij de CVP.

Op het gemeentehuis vond in december 1977 de installatie plaats van de eerste raad voor cultuur en culturele vrijetijdsbesteding. De raad bestond uit 51 groeperingen van neutrale strekking, 22 christelijk – katholieke, 7 socialistische, en 4 liberaal – PVV. Er waren 7 jeugdgroepen, 29 sportverenigingen, 21 verenigingen voor kunst, cultuur en vrijetijdsbesteding, en 27 groepen voor vormings- en ontwikkelingswerk bij. Fons Vermeulen werd de voorzitter. De overige bestuursleden waren: Raymond Billen, Marie-Claire Machiels, Jacques Covens, Gaston Hendrickx, Omer Dehennin, Pierre Rotty, Mathieu Winters, Lodewijk Laermans, Victoire Ickx, Carmen Dumont en Christian Hennuy.

Het jaar 1978 ging de geschiedenis in als het “Jaar van het Dorp”. Schepen van cultuur Frans Huon was de drijvende kracht hierachter. Dit was ook de aanzet van de vieringen van 1000 jaar Hoegaarden, bij de gemeente.

De PVV-BSP oppositie vroeg in juli 1978 twee raadszittingen op 13 en 17 juli, maar de CVP-meerderheid bleef tweemaal afwezig. Op de ingediende agenda stond de ontginning van de zandkuil, het verkeer in Meldert, veldwegen in Hoxem en riolering in de Loriersstraat. De CVP-meerderheid vond dat de meeste ingediende agendapunten louter informatief waren. Op 28 juli vond de gevraagde raadszitting toch plaats, maar nu grotendeels met gesloten deuren.  Burgemeester Kerrijn ontnam de bevoegdheden van schepen Raymond Decoster, die wel bleef zetelen als schepen. Decoster had het aangedurfd een ander standpunt dan dat van de CVP te verdedigen.

Jozef Michel en Roger Rosseels

De landbouwraad was in oktober 1978 een politiek twistpunt. De PVV-BSP-oppositie beschuldigde de meerderheid er een CVP-landbouwraad van te maken. In de voorgelegde statuten op de raadszitting van oktober was alleen sprake van een “landbouwraad”, geen “gemeentelijke landbouwraad”. Het agendapunt wordt verdaagd. Eerder op jaar werd een bestuur verkozen:  voorzitter Henri Cipers, onder voorzitter E. Geerkens, secretaris A. Hendrix, penning meester R. Marchal en de leden G. Dewallens, D. Mespreuve, J. Michel, F. Henskens, J. Lebegge, R. Rummens en V. Vandeplas.

Raymond Decoster en Albert Rimanque

Museum ’t Nieuwhuys vierde 1000 jaar Hoegaarden in 1980 omdat dit samenviel met de 35ste verjaardag van de Bevrijding, de 15de verjaardag van het museum, en de 200ste verjaardag van de officiële in gang stelling van de V Geslachten. De gemeente zou in 1981 vieren, omdat dit samen viel met de 350ste verjaardag van de Statuten van het Genootschap van de XII Apostelen, en ook om niet in het vaarwater te verzeilen van de organisatie in 1980..

ONTSLAGEN, TWIST EN MOORD

Op de raadszitting van einde januari 1979 werd de vraag gesteld of het opportuun was de gemeente aan te sluiten op het aardgasnet, via Asvergaz. In een eerste fase zou het centrum van Hoegaarden van gas voor zien worden. Iedereen ging akkoord. De oppositie had reeds enkele maanden geleden een voorstel tot aansluiting op het aardgasnet gelanceerd, maar toen was de CVP-meerderheid er nog tegen. ‘Jullie willen Hoegaarden op een bom zetten’, reageerde de burgemeester toen.

CVP-raadslid Constant Henskens diende in juni 1979 ontslag in, omdat hij de nieuwe gemeentelijke werkopzichter werd. Hij werd opgevolgd in de gemeenteraad door Denis Theunis uit Meldert. Door de overstromingen op pinkstermaandag moest de raad 2 miljoen frank extra uittrekken voor het herstel van de straten en de verzakkingen. Er vielen  harde woorden op de raadszitting, waarbij de PVV oppositie schepen Frans Huon verantwoordelijk wilde stellen voor de wateroverlast.

Raadslid Jacques Delmulle diende in augustus 1979 zijn ontslag in en  werd opgevolgd door Gaston Hendrickx. Door de afwezigheid van de PVV-ers, Hendrickx inbegrepen, op de raadszitting, werd de eedaflegging verschoven naar de volgende maand. Alleen Willy Boffé was aanwezig voor de PVV – oppositie.

De PVV- oppositie stelde in september 1979 aan de raad voor een verzustering aan te gaan met het Franse Rumigny, waar het museum ’t Nieuwhuys banden mee had, maar schepen van Cultuur Frans Huon wilde hier niet op ingaan. “Overijse komt waarschijnlijk in aanmerking als eerste zusterstad, en zulke voorstellen moeten van de cultuurraad komen”, aldus Huon.

De BSP-raadsleden Ausloos en Reviers stelden op de raadszitting  van oktober 1979 voor prioriteit te verlenen aan de uitbouw van een ambachtelijke zone in Hoegaarden, meer bepaald in Altenaken. De Hoegaardse raad ging unaniem akkoord om hiervoor de nodige stappen te ondernemen, maar burgemeester Roger Kerrijn zag weinig heil in een ambachtelijke zone voor Hoegaarden: “In Haasrode is nog veel grond beschikbaar en niemand wil hem”, aldus de burgemeester.

Op de gemeenteraad van mei 1980 was de viering van 1000 jaar Hoegaarden de grote twistappel. De PVV-BSP-oppositie was verbolgen dat er op de gemeenteraad noch in het college een beslissing werd getroffen om te vieren in 1981.

Jef Ausloos en Clément Reviers

“De verenigingen worden via de cultuur raad aangesproken”, aldus schepen van Cultuur Frans Huon. Maar er bleef ruzie alom. Burgemeester Roger Kerrijn legde tenslotte het voorstel ter tafel om 1000 jaar Hoegaarden in 1981 te vieren. Er kwam geen steun aan de viering van ’t museum, en de verzustering met het Franse Rumigny. Dit zou in de nabije toekomst aanleiding geven tot nog meer twisten. Op 15 augustus 1980 werd de rentenier Paul Bail vermoord, moordzaak die Hoegaarden nog een tijdje in de ban zou houden.

INCIDENT BIJ ONTVANGST RUMIGNY

De ontvangst van de Franse afvaardiging van Rumigny in september 1980 werd met een spijtig voorval besloten. Enkele maanden daarvoor had een afvaardiging uit Hoegaarden al een bezoek aan Rumigny gebracht. Thans was er het tegenbezoek. De CVP-meerderheid had toch beslist Rumigny te ontvangen, ondanks de onzekerheid over de datum voor de viering van 1000 jaar Hoegaarden. Blijkbaar was alleen het college uitgenodigd, maar de raadsleden niet. Freddy Mannaerts, PVV-raadslid, was in Hoegaarden gastheer van de burgemeester van Rumigny en tevens voorzitter van de Klup, één van de verenigingen die mee het evenement organiseerde. Freddy Mannaerts ging dus mee met de Rumigny delegatie. Wanneer burgemeester Roger Kerrijn de aanwezigheid van het oppositieraadslid constateerde  verliet hij samen met zijn schepenen ziedend de raadzaal en liet de delegatie dus staan. De Fransen verklaarden zich solidair met Mannaerts en verlieten ook de raadzaal. Buiten kon schepen Frans Huon de afvaardiging overreden op haar stappen terug te keren. Maar de afvaardiging uit Rumigny zou later een protestbrief naar gouverneur Roggen sturen

De verstand houding tussen het college en de pers was blijkbaar zoek. Omdat de pers de incidenten met Rumigny dik in de verf had gezet, kregen de persmensen in oktober 1980 geen uitnodiging voor de gemeenteraad. Diegenen die via omwegen toch op de hoogte gebracht werden en toch kwamen wachtte een tweede verrassing. De persbanken waren uit de raadzaal verwijderd.

Suzanne Swellen kwam in oktober 1980 in de raad om de overleden Albert Rimanque vervangen. Suzanne zou later de eerste vrouwelijke schepen van Hoegaarden worden. Ze werd het 2de vrouwelijke raadslid van Hoegaarden, op dat ogenblik een record in de regio.

MILLENNIUM

In december 1980 sloot het Nieuwhuys de viering 1000 jaar Hoegaarden af, maar zou in 1981 nog activiteiten organiseren als Hoegaarden 1000 bis. Op 30 januari 1981 startte in Hoegaarden officieel de millenniumviering met een academische zitting op het gemeentehuis, in aanwezigheid van de ministers Gaston Geens en Mark Eyskens, en van Rik Boel voorzitter van de Vlaamse Raad. Burgemeester Kerrijn loofde schepen Frans Huon, de drijvende kracht achter deze viering.

Er werden in 1981 tal van publicaties over Hoegaarden aangekondigd. Vooreerst was er de heruitgave van “De geschiedenis van Hoegaarden”, door J. Vander Velpen. Verder nog “De kolonisatie geschiedenis van Hoegaarden”door A. Nijs, en “De dialecten van de gemeente Hoegaarden en van haar gehuchten en deelgemeenten” door Urbain Van der Molen.

Op 12 april 1981 werd de 350ste palmommegang georganiseerd, of tenminste de 350ste sinds de opstelling van de statuten van het Genootschap van de XII Apostelen in 1631. Er was niet veel veranderd aan de traditie en het bleef een hoogdag voor de kinderen die van deur tot deur gingen om hun palmtakjes te verkopen. In de processie liep naast het gemeentebestuur Monseigneur Schoenmaeckers voorop. Er liep eveneens een grote tentoonstelling over palmezels.

Begin mei 1981 nam de gemeente een optie op de aankoop van het huis Bail, samen met het park en de aanpalende hoeve, 5 ha in totaal. Dit werd geraamd op 10 miljoen frank. Eigenlijk mag men zeggen dat een afvaardiging van het schepencollege enkele uren voordat de gemeenteraad in de deelgemeente Outgaarden gehouden werd, het domein Bail gekocht had. Einde mei zouden nog eigendommen van Bail te koop gesteld worden, in totaal wel 25 hectare. Op 7 oktober 1982 zou de aankoopakte van huis en park definitief getekend worden, unaniem door alle partijen.

Door de tentoonstelling van palmezels kon de gemeenteraad niet plaats vinden op het gemeentehuis De PVV verliet de raad in Outgaarden en diende klacht in. Volgens de PVV kon de gemeenteraad alleen geldig vergaderen in het gemeentehuis of in een ander lokaal aangeduid door de gemeenteraad. Het oude gemeentehuis van Outgaarden werd aangeduid door het college. In 2006 bij 375 jaar palmzondagtraditie, en een tweede ezeltentoonstelling op het gemeentehuis, vergaderde de gemeenteraad in de OCMW-zaal in de Polder. Toen kraaide er geen haan naar.

De millenniumstoet vond plaats op 6 september. De samenstelling van de optocht gebeurde grotendeels volgens het boek van J. Vander Velpen “De geschiedenis van Hoegaarden” en maakte het gezegde “Er is maar één Hoegaarden” weer waar. Er waren duizenden bezoekers voor deze stoet, die 15 praalwagens omvatte, 200 ruiters en 1500 figuranten. Oktaaf Duerinckx had de leiding.

DE VERKIEZINGEN VAN 1982

Na twee jaren van intense viering zou men denken dat Hoegaarden in 1982 rustiger zou starten. Dat was ook zo, maar het was een verkiezingsjaar en de rust was van korte duur. Al op 11 januari kwamen enkele medewerkers van “1000 jaar Hoegaarden” samen en stichtten de Hoegaardse Heemkundige Kring, concurrentie voor de heemkring van ’t Nieuwhuys, dus. Ondertussen zijn die beide verenigingen al lang opgegaan in Hoegaards Erfgoed vzw.

Hevige regenval veroorzaakte verschillende overstromingen, in juni 1982. Een eerste keer was er slijk op het Gemeenteplein, de tweede maal liep het kruispunt aan de Beek onder het slijk. Ook de Nermstraat werd een slijkpoel. Hoegaarden bleef grotendeels gespaard van de wateroverlast, maar Outgaarden werd hevig getroffen door regenval.

Bij de verkiezingen van 11 oktober 1982 behaalde de CVP de volstrekte meerderheid met 10 zetels, tegen 5 voor de PVV en 2 voor de SP. De VU had geen gekozenen Volgende raadsleden werden verkozen: CVP : Roger Kerrijn (1225), Cyrille Vandermolen (715), Frans Huon (685), Georges Gilis (558), Fernand Hardiquest (492), Suzanne Swellen (492), Roger Rosseels (442), Willy Van Oversteyns (431), Jef Michel (411), en Luc Briesen (401). PVV : Willy Marchal (595), Freddy Mannaerts (405), Gaston Hendrickx (339), Jacques Delmulle (301), en Maurice Collart (275). SP : Jef Ausloos (289) en Germaine Fumier (283).

Einde oktober werden de zetels aldus verdeeld in het College. Burgemeester Roger Kerrijn, 1ste schepen Cyrille Vandermolen, 2de schepen Frans Huon , 3de schepen Fernand Hardiquest,  4de schepen Suzanne Swellen. Suzanne Swellen werd meteen de eerste vrouwelijke schepen van Hoegaarden. Georges Gilis werd OCMW-voorzitter.

Gemeenteraadslid Fernand Hardiquest (CVP), die schepen zou worden in de komende legislatuur,  overleed in november 1982. De gemeenteraad van 3 november werd hierdoor uitgesteld. Ciska Van Esch (CVP) kwam in de daaropvolgende gemeenteraad en volgde de over leden Fernand Hardiquest op. Roger Rosseels zou in januari 1983 weer schepen worden.

Frans Huon die gedurende zes jaar het beleid had gevoerd in Hoegaarden werd afgestraft door de wateroverlast waar hij verantwoordelijk werd gesteld, en werd zo maar tweede schepen. Cyrille Vandermolen, die bij de vorige verkiezingen schepenen van Meldert en Outgaarden had moeten laten voorgaan, kon nu eindelijk schepen worden. – HCH