Ga naar de inhoud
cropped-DGVHoegaarden-logo-1181x1181-1.png

Degazetvanhoegaarden.be
De Gazet van Hoegaarden, Outgaarden en Meldert Regio Tienen

Met medewerking van

OOWGEDS IN BILLEKES : LES 10, p. 36, 37, 38 en 39

Les 10, p. 36 en 37

LES 10 p. 36 en 37

Voor de juiste uitspraak en schrijfwijze, zie bij Publicaties op deze site: Praktische Grammatica, p. 17 – 22, of Lexicon van het Hoegaards dialect, p. 7 – 14.

  • Woordenschat: vinster = venster / iejest = eerst / de daj = de deur / bediejen = samen / zàjkes = zeker / iejel = heel / schap = kast / télle = tellen / mins = mens / ésse = hersenen / èt = hart / lenge = longen / lééjever = lever / mowàg = maag / dààrem = darm / doewedskop = schedel / reb = rib / biejene = benen / biengkes = beentjes /kneuj = knie / schàjn = scheen / tiejen = teen / bezéng = bezien / brèèke = breken / gebràwke = gebroken / schààr = schouder / bloowd = bloed / lup = lip / nowàgelbààk = navel / blowes = blaas / zàjn = zenuw/ mangkàjre = ontbreken.
  • ‘bediejen’, bijwoord van omstandigheid (Grammatica p. 77)
  • ‘vaj – an’ voorzetsels (Grammatica p. 84)
  • Het werkwoord ‘stowen’ (hoofdtijden Grammatica p. 59 / vervoeging p. 64)
  • Woordenschat rond menselijk lichaam (Grammatica p. 130)
  • Schrijfwijze: let op het verschil. Uitspraak is identiek: èt = hart / èd = hard
  • Voor d of t voegt men een ‘n’ toe aan het lidwoord (Grammatica p. 38) / nen dikken dààrem
  • Verkleinwoorden (Grammatica p. 88, 89, 90) / biejen – biengke
Les 10, p. 38 en 39

LES 10 p. 38 en 39

Voor de juiste uitspraak en schrijfwijze, zie bij Publicaties op deze site: Praktische Grammatica, p. 17 – 22, of Lexicon van het Hoegaards dialect, p. 7 – 14

  • Woordenschat: noeus = neus / oewer = oor / OEge = ogen / blaa(t) = blauw / billeke = prentje / toow = dicht / koene = kunnen / tegoej = goed / bezéng = bekijken / mekander = elkaar / verleujfd = verliefd / àwpe = open
  • Bezittelijke voornaamwoorden (Grammatica p. 52, 53) / zèène kop (nadruk) / ajre kop / men OEge (niet benadrukt) / ajr OEge
  • Woordenschat rond het hoofd en het lichaam (Grammatica p. 130)
  • Vervoeging ‘zéng’ (Hooftijden Grammatica p. 60) / Ook dikwijls ‘zeujn’ uitgesproken, maar dat is geen klassiek Hoegaards
  • Kleuradjectieven: ( Grammatica p. 43) / blaa OEge
  • ‘as’ of ‘als’, naar gelang de articulatie (Lexicon p. 36) / as men OEge àwpe zén
  • Vervoeging ‘zén – émme’ (Grammatica p. 66) / ich zén, gèè zé, ééjàn és … / ig ém, gèè àj, ééjàn àj(t) …
  • Schrijfwijze en uitspraak oe-klank / OEge = ogen = lange klank / oewere = oren = korte klank